Sơn La là tỉnh miền núi, vùng cao thuộc khu vực Tây Bắc Việt Nam với ngành nông nghiệp tương đối phát triển. Nhiều nông sản giá trị cao được thúc đẩy phát triển, cùng với quy trình, kỹ thuật sản xuất tiên tiến, chú trọng ứng dụng công nghệ cao. Điều này giúp bảo đảm nguồn cung thực phẩm dồi dào cho tỉnh, thúc đẩy xuất khẩu và góp phần nâng cao thu nhập của người dân. Tỉnh cũng tích cực tham gia chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm, đang xây dựng kế hoạch cấp tỉnh thực hiện Quyết định 300/QĐ-TTg. Các hoạt động này có ý nghĩa quan trọng trong hỗ trợ tỉnh xây dựng và triển khai các nhiệm vụ của kế hoạch.

Cuộc họp ngày 07/11/2024 thu hút hơn 35 cán bộ địa phương và chuyên gia đến từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tổ công tác kỹ thuật tỉnh Sơn La và đại diện đoàn công tác liên ngành gồm Liên minh Bioversity và CIAT, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS), Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn (IPSARD), Viện Môi trường Nông nghiệp và Viện Dinh dưỡng Quốc gia. 

Ảnh: Bà Cầm Thị Phong phát biểu khai mạc cuộc họp .

Tại cuộc họp, bà Cầm Thị Phong, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Sơn La, phát biểu khai mạc, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện kế hoạch chuyển đổi, trong đó Sơn La sẽ kết nối, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các bên liên quan để thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững ở cấp tỉnh.

(Ảnh: PGS.TS. Đào Thế Anh giới thiệu Kế hoạch chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm Việt Nam)

PGS.TS. Đào Thế Anh giới thiệu bối cảnh, nhiệm vụ và nội dung của Kế hoạch chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm Việt Nam. Đây là chương trình đa ngành, bao gồm nông nghiệp, y tế và dinh dưỡng từ trung ương đến địa phương, với sự tham gia của các tổ chức quốc tế. Ông nhấn mạnh, để kế hoạch thành công cần sự tham gia tích cực và phối hợp của tất cả các bên trong chuỗi cung ứng như người sản xuất, doanh nghiệp, người tiêu dùng, cơ quan nhà nước và các hiệp hội, tổ chức liên quan. Những thay đổi hành vi ban đầu và chuyển biến nhỏ sẽ góp phần tạo nên chuyển đổi lớn và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi. Bên cạnh đó, huy động cả nguồn lực trong nước và quốc tế để thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm là rất quan trọng. Sơn La cùng với Đồng Tháp giữ vai trò then chốt trong dẫn dắt các nhiệm vụ cấp tỉnh về chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm, khi cả hai tỉnh đã ký thỏa thuận với nhóm đối tác chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm quốc gia ngày 18/10/2024.

Quy trình thiết kế, xây dựng bộ chỉ số, lập hồ sơ hệ thống lương thực thực phẩm và xác định các nhiệm vụ ưu tiên cấp tỉnh được thực hiện bài bản, sau đó sẽ được tư liệu hóa và nhân rộng tại các tỉnh khác trên cả nước. Cuộc họp nhằm rà soát các tiêu chí/chỉ số phù hợp với nội dung hệ thống lương thực thực phẩm Sơn La, vai trò, chức năng của các cơ quan liên quan và xác định các dự án/chương trình đang triển khai. Qua đó điều chỉnh, tinh gọn việc thu thập dữ liệu ở cấp tỉnh để phác họa hiện trạng hệ thống lương thực thực phẩm Sơn La và xác định nội dung ưu tiên cấp tỉnh triển khai kế hoạch trong giai đoạn tới.

Cụ thể, tại cuộc họp, đại diện Liên minh Bioversity và CIAT đã chia sẻ khung khái niệm về hệ thống lương thực thực phẩm, các bước xây dựng bộ chỉ số phản ánh hiện trạng hệ thống lương thực thực phẩm Sơn La và tiến độ dự kiến tại Sơn La. Nội dung cụ thể của cuộc họp gồm: i) Tham vấn cấp tỉnh về dự thảo bộ chỉ số cho từng hợp phần để mô tả hiện trạng hệ thống lương thực thực phẩm Sơn La; ii) Tham vấn về vai trò của các tổ chức, cơ quan, đơn vị cấp tỉnh hoặc các bên khác tham gia từng hợp phần của hệ thống lương thực thực phẩm Sơn La hiện nay; và iii) Rà soát các dự án/chương trình đang triển khai liên quan đến quá trình chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm tại Sơn La.

Để thuận tiện, các chuyên gia, cán bộ địa phương và đại diện đoàn công tác liên ngành được chia thành các nhóm thảo luận theo chuyên môn để trao đổi, chia sẻ ý kiến, gồm: i) Nhóm Nông nghiệp 1; ii) Nhóm Nông nghiệp 2; iii) Nhóm Kinh tế – xã hội và cung ứng thực phẩm; iv) Nhóm Dinh dưỡng – Sức khỏe; và v) Nhóm Tài nguyên và Môi trường. Các công cụ được áp dụng gồm: i) Khung chấm điểm dự thảo bộ chỉ số; ii) Xác định các cơ quan liên quan và chức năng trong hệ thống lương thực thực phẩm; và iii) Ma trận liệt kê các chương trình/dự án liên quan (tên dự án, mục tiêu, kết quả dự kiến, thời gian thực hiện, địa bàn, cơ quan quản lý và đầu mối liên hệ).

Trên cơ sở nội dung thảo luận và ý kiến góp ý, kết quả được đoàn công tác liên ngành và nhóm nghiên cứu tổng hợp, rà soát để chuẩn bị cho các bước tiếp theo tại Sơn La.