Mục tiêu của cuộc họp gồm:

(i) Chia sẻ dự thảo bộ chỉ số thu thập cho từng hợp phần của hệ thống lương thực thực phẩm và hiện trạng hệ thống lương thực thực phẩm vùng ĐBSCL;
(ii) Thảo luận, thu thập ý kiến chuyên gia để hoàn thiện bộ chỉ số mô tả hệ thống lương thực thực phẩm vùng ĐBSCL.

Tham dự cuộc họp có các chuyên gia, nhà nghiên cứu đến từ các cơ quan liên quan đến các hợp phần của hệ thống lương thực thực phẩm, gồm Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Tổng cục Thống kê, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Tổ chức Sức khỏe Gia đình Quốc tế (FHI) và các nhà nghiên cứu của CIAT.

Tại cuộc họp, TS. Trương Thị Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia (NIN), giới thiệu tổng quan Kế hoạch hành động quốc gia chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững ở Việt Nam đến năm 2030 (Quyết định 300/QĐ-TTg). Bà cũng trao đổi về các vấn đề hiện nay của hệ thống lương thực thực phẩm liên quan đến sức khỏe, dinh dưỡng và chia sẻ các kế hoạch, hành động mà Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã triển khai liên quan đến Quyết định 300.

Tiếp đó, đại diện CIAT trình bày tổng quan hiện trạng hệ thống lương thực thực phẩm vùng ĐBSCL dựa trên một số chỉ số chính và hướng dẫn quy trình thảo luận (tiêu chí chấm điểm và đề xuất bổ sung chỉ số).

Kết quả về hiện trạng hệ thống lương thực thực phẩm vùng ĐBSCL cho thấy một số vấn đề đáng lưu ý như:

Hệ thống lương thực thực phẩm chịu tác động lớn từ các yếu tố bên ngoài như biến đổi khí hậu và các vấn đề môi trường ngày càng đáng lo ngại.

Sản xuất lương thực thực phẩm trong vùng ổn định, khả năng tiếp cận thực phẩm tương đối thuận lợi nhưng các vấn đề về sức khỏe và dinh dưỡng vẫn còn tồn tại.

Trong 10 năm qua, tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng ở trẻ em đã được cải thiện nhưng tỷ lệ thừa cân, béo phì gia tăng ở các nhóm tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 16 tuổi.

Suy dinh dưỡng thấp còi vẫn là vấn đề, và tỷ lệ thừa cân, béo phì ở nam và nữ trưởng thành đã tăng gấp ba lần trong thập kỷ qua.

Tỷ lệ sinh non và trẻ sơ sinh nhẹ cân dưới 2,5 kg cũng đang gia tăng, một phần do tác động của biến đổi khí hậu. Tỷ lệ đái tháo đường thai kỳ tăng cũng là một yếu tố góp phần gây sinh non.

Về dự thảo bộ chỉ số, số lượng chỉ số nhiều và chi tiết, chủ yếu dựa trên rà soát hệ thống dữ liệu và các cuộc điều tra của Tổng cục Thống kê, Bộ Y tế và các nguồn có thể tiếp cận khác. Bộ chỉ số sẽ được điều chỉnh, bổ sung trên cơ sở ý kiến chuyên gia trong quá trình thảo luận.

Sau các bài trình bày, đại biểu đã thảo luận và góp ý về công cụ chấm điểm dùng để lựa chọn các chỉ số đại diện cho từng hợp phần của hệ thống lương thực thực phẩm vùng ĐBSCL. Các đại biểu thống nhất rằng các chỉ số đề xuất cần phản ánh chính xác vấn đề và ưu tiên tính đại diện.

Phần thảo luận tập trung vào tính đại diện của các chỉ số và nhu cầu bổ sung chỉ số nếu cần. Đại biểu cũng đề xuất bổ sung chỉ số thuộc các lĩnh vực chuyên môn khác nhau và điều chỉnh tên chỉ số cho chính xác hơn. Ngoài ra, mỗi hợp phần của hệ thống lương thực thực phẩm cần có ít nhất một chỉ số đại diện và số lượng chỉ số cần cân đối giữa các hợp phần.

Kết thúc phiên họp, nhóm nghiên cứu CIAT cam kết tổng hợp kết quả chấm điểm, bổ sung các chỉ số mới (nếu có) và gửi bản hoàn chỉnh tới các chuyên gia để lấy ý kiến trong tháng 12/2024.