ISPAE

ẤN PHẨM

Chi phí và khả năng chi trả cho chế độ ăn lành mạnh tại Việt Nam

Ngày đăng: 17 | 10 | 2024

Mục tiêu: Ước tính chi phí và khả năng chi trả cho chế độ ăn lành mạnh theo khuyến nghị của Hướng dẫn chế độ ăn dựa trên thực phẩm của Việt Nam giai đoạn 2016–2020 (FBDG).

Thiết kế: Phân tích cắt ngang. Chỉ số Chi phí chế độ ăn lành mạnh (CoHD) được sử dụng để ước tính chi phí thấp nhất của chế độ ăn lành mạnh và so sánh chênh lệch chi phí theo nhóm thực phẩm, vùng và mùa vụ. Khả năng chi trả cho chế độ ăn lành mạnh được đo lường bằng cách so sánh CoHD với chi tiêu cho thực phẩm và thu nhập.

Bối cảnh: Giá của 176 loại thực phẩm từ tháng 1/2016 đến tháng 12/2020 được tính toán từ cơ sở dữ liệu Chỉ số giá tiêu dùng hằng tháng cấp quốc gia và cấp vùng.

Đối tượng: Sử dụng dữ liệu chi tiêu cho thực phẩm và thu nhập của người tham gia ba cuộc Khảo sát mức sống hộ gia đình Việt Nam gần nhất.

Kết quả: CoHD bình quân giai đoạn 2016–2020 tại Việt Nam là 3,08 đô la quốc tế theo sức mua tương đương năm 2017 (24.070 đồng). Các nhóm thực phẩm giàu dinh dưỡng, gồm thực phẩm giàu đạm, rau, quả và sữa, chiếm khoảng 80% tổng CoHD ở tất cả các vùng, trong đó sữa chiếm tỷ trọng lớn nhất. Giai đoạn 2016–2020, dạng chế độ ăn lành mạnh rẻ nhất nằm trong khả năng chi trả của tất cả hộ thu nhập cao và-trung bình khá nhưng vượt khả năng chi trả của khoảng 70% hộ thu nhập-thấp – nhóm mà việc tuân thủ FBDG của Việt Nam có thể tốn tới 70% thu nhập.

Kết luận: Cần triển khai các can thiệp trong hệ thống lương thực thực phẩm địa phương để giảm chi phí thực phẩm giàu dinh dưỡng, hỗ trợ người dân Việt Nam đạt được chế độ ăn lành mạnh hơn, đặc biệt là các hộ thu nhập thấp.

Hình 1  Chi phí bình quân theo vùng của chế độ ăn lành mạnh (đô la quốc tế năm 2017) cho một người trưởng thành mỗi ngày giai đoạn 2016–2020

 

 

 

Hình 2 Tỷ trọng chi phí (phần trăm tổng chi phí) của từng nhóm thực phẩm trong chế độ ăn lành mạnh theo vùng (số liệu bình quân 2016–2020)

Hình 3 Biến động theo mùa (đô la quốc tế năm 2017) của chi phí chế độ ăn lành mạnh theo (a) nhóm thực phẩm và (b) vùng. Kích thước hộp thể hiện khoảng tứ phân vị (IQR). Vạch dưới và vạch trên lần lượt thể hiện bách phân vị thứ năm và thứ năm mươi chín. Vạch ngang trong hộp là giá trị trung vị của vùng hoặc nhóm thực phẩm

 

 

 

 Hình 4  Biến động chi phí theo mùa (đô la quốc tế năm 2017) của (a) rau và (b) quả

 

 

Hình 5  Chi phí bình quân của chế độ ăn lành mạnh và trung vị tổng chi tiêu thực phẩm hằng ngày (theo AFE) cho từng nhóm thực phẩm theo vùng. CoHD: Chi phí chế độ ăn lành mạnh; AFE: đơn vị tương đương phụ nữ trưởng thành

 

 Hình 6 Chi phí bình quân của chế độ ăn lành mạnh tính theo tỷ lệ so với thu nhập bình quân đầu người mỗi ngày theo vùng và mức thu nhập. Kích thước hộp thể hiện khoảng tứ phân vị (IQR). Vạch dưới và vạch trên lần lượt thể hiện bách phân vị thứ năm và thứ năm mươi chín. Vạch dọc trong hộp là giá trị trung vị của vùng hoặc mức thu nhập

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38037710/

 

 

TIN KHÁC

Khái niệm hóa chế độ ăn bền vững tại Việt Nam: Bộ chỉ số tối thiểu và các điểm đòn bẩy tiềm năng

17-10-2024

Như nhiều quốc gia khác, Chính phủ Việt Nam và các tổ chức viện trợ quốc tế tại Việt Nam rất quan tâm đến việc đạt các Mục tiêu Phát triển Bền vững – vốn gắn bó chặt chẽ với chế độ ăn bền vững. Ngay từ đầu nghiên cứu, nhóm tác giả đã xây dựng khung khái niệm dựa trên bối cảnh Việt Nam, đồng thời tham khảo tài liệu khoa học để tích hợp đầy đủ tri thức và lý thuyết hiện có về chế độ ăn bền vững.

Suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em liên quan đến các yếu tố của trẻ, bà mẹ và môi trường tại Việt Nam

17-10-2024

Suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em gây hậu quả trước mắt và lâu dài, bao gồm gia tăng bệnh tật và tử vong, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ và sức khỏe khi trưởng thành, đồng thời góp phần vào vòng luẩn quẩn suy dinh dưỡng giữa các thế hệ, cản trở phát triển kinh tế. Vì vậy, nhóm tác giả mong muốn hiểu rõ hơn các yếu tố quyết định suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em Việt Nam trên phạm vi toàn quốc và ở các nhóm dân cư dễ tổn thương, thông qua đánh giá mối liên hệ giữa các yếu tố giả định ở cấp trẻ, bà mẹ, hộ gia đình và môi trường với tình trạng thấp còi ở trẻ 6–59 tháng tuổi, sử dụng dữ liệu đại diện quốc gia từ Hệ thống giám sát dinh dưỡng Việt Nam năm 2015.

Xác định thứ tự ưu tiên có sự tham gia từ dưới lên và nhận diện các hành động, can thiệp tiềm năng tại ba địa bàn chuẩn của A4NH ở Việt Nam

17-10-2024

Thuộc chương trình A4NH, nhóm tác giả khuyến nghị các nghiên cứu tiếp theo ghi nhận quá trình phối hợp với các bên liên quan tại địa phương nhằm xác định thứ tự ưu tiên các vấn đề của hệ thống lương thực thực phẩm địa phương và nhận diện các hành động, can thiệp hoặc chính sách địa phương khả thi dựa trên nhu cầu tại ba địa bàn chuẩn.

Đánh giá thực phẩm tiêu dùng ngoài gia đình tại các nước thu nhập thấp và trung bình thông qua xây dựng các học phần chuyên biệt cho điều tra hộ gia đình: Bằng chứng thực nghiệm từ Việt Nam và Burkina Faso

17-10-2024

Tiêu dùng thực phẩm ngoài gia đình gia tăng gây rủi ro cho sức khỏe và vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ ở nhiều quốc gia. Nghiên cứu này xây dựng và thử nghiệm các học phần điều tra tại Burkina Faso và Việt Nam để ghi nhận tác động kinh tế và dinh dưỡng của hành vi này, chỉ ra các hạn chế và nhấn mạnh nhu cầu cải thiện công cụ đo lường chính xác.

Chỉ số chất lượng chế độ ăn và động cơ lựa chọn thực phẩm tại Việt Nam: Vai trò của cảm quan, tâm trạng, sự tiện lợi và sự quen thuộc

16-10-2024

Thứ nhất, bài báo cung cấp thêm bằng chứng và kiểm chứng khái niệm cho bảng hỏi lựa chọn thực phẩm như một công cụ nghiên cứu tại Việt Nam. Thứ hai, minh họa việc sử dụng thước đo chất lượng chế độ ăn đặc thù quốc gia – Chỉ số chất lượng chế độ ăn Việt Nam (DQI-V). Thứ ba, đánh giá mối quan hệ giữa DQI-V và bảng hỏi lựa chọn thực phẩm (FCQ).

Chính sách của Việt Nam có đang thúc đẩy môi trường thực phẩm lành mạnh?

16-9-2024

Tình trạng chế độ ăn không lành mạnh và các vấn đề sức khỏe liên quan gia tăng tại Việt Nam đã thúc đẩy các nhà nghiên cứu phân tích tác động của các chính sách hiện hành đến môi trường thực phẩm. Nghiên cứu thực hiện trong khuôn khổ sáng kiến SHiFT xem xét điểm mạnh và khoảng trống trong hệ thống chính sách đa ngành của Việt Nam, đưa ra nhận định và khuyến nghị nhằm thúc đẩy hệ thống lương thực thực phẩm lành mạnh hơn.