Mặc dù các học giả và người thực hành thường thừa nhận sự cần thiết của các cách tiếp cận từ dưới lên, vẫn còn thiếu các nghiên cứu thực nghiệm đánh giá tiềm năng của các cách tiếp cận này trong việc đóng góp cho chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm tại các nước thu nhập thấp và trung bình (LMIC). Nghiên cứu của chúng tôi nhằm lấp đầy khoảng trống này, mang đến một góc nhìn riêng. Dựa trên bằng chứng từ hai nghiên cứu điển hình về đồng kiến tạo thực hiện với các tiểu thương rau quả phi chính thức quy mô nhỏ và người tiêu dùng nghèo tại Việt Nam và Nigeria từ tháng 1/2020 đến tháng 12/2021, chúng tôi tìm hiểu mức độ phù hợp của các quá trình đồng kiến tạo từ dưới lên có sự tham gia của cộng đồng trong can thiệp vào môi trường bán lẻ thực phẩm tại các nước LMIC. Sử dụng phương pháp hỗn hợp gồm khảo sát định lượng, phỏng vấn định tính, hội thảo có sự tham gia và thảo luận nhóm tập trung, chúng tôi chứng minh rằng các quá trình đồng kiến tạo từ dưới lên với sự tham gia của các nhóm kinh tế – xã hội yếu thế có thể tạo ra các đổi mới ở cấp bán lẻ phù hợp với bối cảnh bán lẻ phi chính thức, đồng thời vẫn nhất quán với các lý thuyết và tài liệu từ trên xuống đã được xác lập về môi trường thực phẩm và chế độ ăn lành mạnh. Chúng tôi cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho thấy cả người bán và người tiêu dùng đều phản hồi tích cực với các đổi mới được đồng kiến tạo. Từ kết quả này, chúng tôi đưa ra các gợi ý về phương pháp áp dụng cho các can thiệp vào môi trường thực phẩm tại các nước LMIC và những lưu ý cho nghiên cứu hoặc sáng kiến phát triển trong lĩnh vực này. Kết quả cho thấy năng lực của các bên dễ tổn thương trong việc tích cực tham gia các sáng kiến y tế công cộng và đóng góp xây dựng các giải pháp đổi mới phù hợp với bối cảnh, thuận lợi cho việc áp dụng các thực hành ăn uống lành mạnh hơn. Các kết quả này khẳng định tiềm năng của các can thiệp thực tế, đồng kiến tạo, từ dưới lên trong môi trường phi chính thức trong việc thúc đẩy chuyển đổi bao trùm hệ thống lương thực thực phẩm.

 Từ đường phố đến bàn ăn: Nghiên cứu điển hình về đồng kiến tạo từ dưới lên vì môi trường thực phẩm lành mạnh hơn tại Việt Nam và Nigeria