Việt Nam và Ireland sẽ chuyển từ hợp tác theo dự án sang quan hệ đối tác chính sách chiến lược, cùng định hình khung thể chế và định hướng cho chuyển đổi bền vững hệ thống lương thực thực phẩm.

Sáng 4/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam tổ chức Hội nghị hợp tác song phương Việt Nam – Ireland về chuyển đổi nông nghiệp và hệ thống lương thực thực phẩm.

Hội nghị đánh dấu bước phát triển mới trong hợp tác nông nghiệp giữa hai nước, mở ra lộ trình cụ thể để chuyển đổi nông nghiệp và hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng bền vững, phù hợp với các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) 2030.

Khoảng 100 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự Hội nghị hợp tác song phương Việt Nam – Ireland về chuyển đổi nông nghiệp và hệ thống lương thực thực phẩm. Ảnh: Bảo Thắng.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, nhấn mạnh Việt Nam đang thể hiện quyết tâm mạnh mẽ xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, có trách nhiệm thông qua các chương trình như Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, nông nghiệp tuần hoàn và chuyển đổi số.

Trong khi đó, Ireland là quốc gia giàu kinh nghiệm phát triển chuỗi giá trị minh bạch, dựa trên bằng chứng. Ba đặc điểm nổi bật của mô hình Ireland rất phù hợp với Việt Nam là: (i) Cách tiếp cận hệ thống: mọi chính sách và chuỗi giá trị đều liên kết từ sản xuất – chế biến – phân phối – tiêu dùng – tái tạo tài nguyên; (ii) Liên kết đa bên: Chính phủ, doanh nghiệp, nông dân và viện nghiên cứu cùng xây dựng và thực thi chính sách; (iii) Đo lường minh bạch, dựa trên bằng chứng: thông qua các công cụ như Origin Green – chương trình chứng nhận bền vững quốc gia cho toàn ngành thực phẩm Ireland do Bord Bia (Cơ quan Thực phẩm Ireland) vận hành.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Bảo Thắng.

Trong 10 năm qua, Chương trình Đối tác Nông nghiệp và Thực phẩm Việt Nam – Ireland (IVAP) đã góp phần tăng cường hợp tác song phương thông qua các hoạt động như đào tạo hàng trăm cán bộ kỹ thuật, thí điểm các mô hình hợp tác xã mới, hỗ trợ hệ thống giám sát an toàn sinh học, nghiên cứu giảm sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Theo ông Tuấn, giai đoạn tới, hai bên sẽ chuyển từ “hợp tác dự án” sang “đối tác chính sách chiến lược”. Theo đó, hợp tác sẽ tập trung vào bốn lĩnh vực chính: hoàn thiện thể chế hệ thống lương thực thực phẩm; thúc đẩy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; phát triển nguồn nhân lực; và kết nối doanh nghiệp theo mô hình hợp tác Nam – Nam.

“Từ những cánh đồng lúa Đồng bằng sông Cửu Long đến các trang trại bò sữa xanh của hạt Cork, chúng ta đang cùng viết nên câu chuyện chung về bền vững và trách nhiệm”, ông nói.

Bà Deirdre Ní Fhallúin, Đại sứ Ireland tại Việt Nam, khẳng định cam kết lâu dài của Ireland trong hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ thống lương thực thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững. Ảnh: Bảo Thắng.

Đại sứ Deirdre Ní Fhallúin cho biết Ireland hiện xếp thứ hai thế giới về Chỉ số An ninh lương thực toàn cầu năm 2023, với 90% sản phẩm thịt và sữa xuất khẩu được chứng nhận bền vững qua chương trình Origin Green. Theo bà, Việt Nam cũng đang nổi lên là nhà cung cấp lương thực, nông sản lớn của thế giới.

Bà khẳng định IVAP tiếp tục thể hiện cam kết lâu dài của Ireland trong hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ thống lương thực thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững. Chương trình do Liên minh Hệ thống lương thực thực phẩm bền vững Ireland (SFSI) – liên minh do Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Hàng hải Ireland dẫn dắt – thực hiện, với nhiệm vụ chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật phát triển chuỗi giá trị xanh, an toàn và hiệu quả.

Việt Nam và Ireland có chung nền tảng nông nghiệp vững chắc và tầm nhìn về hệ thống lương thực thực phẩm bền vững, bao trùm. Sau thỏa thuận hợp tác ký năm 2023 giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Hàng hải Ireland (DAFM), IVAP được khởi động như một sáng kiến trọng điểm nhằm thúc đẩy hợp tác chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

Đáng chú ý, Bản ghi nhớ về triển khai các hoạt động trong khuôn khổ Đối tác Việt Nam – Ireland nhằm tăng cường hệ thống lương thực thực phẩm Việt Nam giai đoạn 2024–2028 đã được hai Bộ Nông nghiệp ký kết trong chuyến thăm Ireland của Tổng Bí thư Tô Lâm vào tháng 10/2024, thể hiện cam kết và quyết tâm rõ ràng của Chính phủ hai nước trong tăng cường hợp tác ở lĩnh vực then chốt này.

Tại hội nghị, các chuyên gia trình bày thông tin về hiện trạng ngành nông nghiệp, chiến lược và xu hướng phát triển, lộ trình chuyển đổi, khoảng trống, cơ hội và tiềm năng hợp tác; các dự án hợp tác về nghiên cứu & phát triển, đào tạo/hợp tác học thuật, nâng cao năng lực và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho hợp tác xã, cùng triển vọng hợp tác trong tương lai; mô hình Bắc – Nam trong chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm; và thảo luận về Đối tác Nông nghiệp và Thực phẩm Việt Nam – Ireland: Mô hình hợp tác vì chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm và đạt các Mục tiêu Phát triển Bền vững 2030 (SDG 2030)…

Linh Linh – Bảo Thắng